Ένα από τα πιο σημαντικά έργα πολιτιστικής αποκατάστασης στη Χίο περνά στη φάση της υλοποίησης. Πρόκειται για την ανάδειξη του τελευταίου και πιο σύνθετου τμήματος των χερσαίων τειχών του Κάστρου, που εκτείνεται από την προέκταση της οδού Καρπασίας, στο ύψος της Δυτικής Πύλης, μέχρι τον Προμαχώνα ΖΕΝΟ, στην Ιχθυόσκαλα. Το έργο έχει ενταχθεί στο ΕΣΠΑ 2021-2027 και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2027.
Με την έναρξη των εργασιών, η τάφρος του Κάστρου – γνωστή και ως «Σούδα» – κλείνει από τις 5 Αυγούστου και παύει οριστικά να λειτουργεί ως άτυπος χώρος στάθμευσης. Η απόφαση ελήφθη από το Δημοτικό Συμβούλιο Χίου, έπειτα από αίτημα της Εφορείας Αρχαιοτήτων, ώστε να δημιουργηθεί ασφαλές εργοτάξιο με όλες τις προβλεπόμενες υποδομές.
Η αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χίου, Δέσποινα Τσαρδάκα, διευκρίνισε πως το σημείο ουδέποτε είχε λάβει έγκριση για χρήση ως πάρκινγκ. Η μέχρι τώρα ανοχή της Υπηρεσίας εξυπηρετούσε προσωρινές ανάγκες λόγω έλλειψης εναλλακτικών. «Η ασφάλεια στο εργοτάξιο είναι αδιαπραγμάτευτη. Θα υπάρχουν σκαλωσιές, πυλώνες, καλώδια και μηχανήματα. Ο χώρος δεν μπορεί να είναι προσβάσιμος σε οχήματα ή πεζούς», τόνισε.
Το συγκεκριμένο τμήμα των τειχών θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητικό, λόγω του μεγάλου ύψους τους, ενώ ο Προμαχώνας ΖΕΝΟ αποτελεί νευραλγικό σημείο ένωσης μεταξύ του χερσαίου και του επιθαλάσσιου τείχους, προσθέτοντας ιστορική βαρύτητα στην παρέμβαση.
Η Εφορεία ήδη από τον Ιούνιο ξεκίνησε τις απαραίτητες ενέργειες για την προετοιμασία του έργου, όπως πρόσληψη προσωπικού, ενώ η τεχνική υποδομή για την εγκατάσταση εργοταξίου ήταν έτοιμη από τα τέλη Ιουλίου. Σύμφωνα με την κ. Τσαρδάκα, η απόφαση για κλείσιμο της περιοχής τον Αύγουστο, παρότι προκαλεί δυσκολίες, ήταν μονόδρομος, αφού δεν υπήρχε πλέον περιθώριο για περαιτέρω καθυστερήσεις.
Το σχέδιο ανάπλασης προβλέπει τη μετατροπή της τάφρου σε δημόσιο χώρο πρασίνου, περιπάτου και πολιτισμού. Θα πεζοδρομηθεί με δυνατότητα πρόσβασης μόνο για οχήματα έκτακτης ανάγκης και θα περιλαμβάνει καθιστικά, διαδρομές, φυτεύσεις και ήπια διαμόρφωση. Η πρόταση για διατήρηση της κυκλοφορίας στην τάφρο – που είχε εκφραστεί από πλευράς Δήμου – απορρίφθηκε με σαφήνεια από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα δηλώσεις, η συνολική παρέμβαση – με προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 2 εκατομμύρια ευρώ – δεν αποκλείεται να επεκταθεί και στην ανάπλαση της οδού Καρπασίας. Παράλληλα, εξετάζεται η ένταξη του σχεδίου της τάφρου και του απέναντι τείχους («κόντρα κάρπα») σε προγράμματα βιώσιμης αστικής ανάπλασης, με στόχο να αναδειχθούν σε ιστορικά τοπόσημα ενταγμένα στην καθημερινή ζωή της πόλης.
Η κ. Τσαρδάκα κάλεσε τους πολίτες να επιδείξουν κατανόηση και να αγκαλιάσουν τη νέα αυτή προσπάθεια: «Η τάφρος δεν είναι χώρος στάθμευσης. Είναι κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η Χίος έχει την ευκαιρία να επανασυνδεθεί με την ιστορία της και να αποκτήσει έναν χώρο ζωής και πολιτισμού, αντάξιο του παρελθόντος της».
